In China gaat de verwoestijning sneller dan de bestrijding ervan. Nieuwe methodes moeten redding brengen, zoals een technologie die getest is op de donkere kant van de maan. En het gebruik van speciale bacteriën die de woestijngrond snel vruchtbaar maken.
Bijna dertig procent van de Chinese grond bestaat uit woestijnen en steppen. Zestig procent bestaat uit terrein dat evenmin voor landbouw bruikbaar is, zoals steile bergen, bossen, moerassen en uitgedroogd, vergiftigd of geërodeerd land. Voor de landbouw resteert 11,5 procent. Dat is 1,1 miljoen vierkante kilometer, waarop het voedsel moet worden verbouwd voor 1,4 miljard mensen. Na de gruwelijke hongersnood tijdens Mao’s Grote Sprong Voorwaarts is voedselzelfvoorziening een must voor de Partij. Intensieve landbouw en moderne kweekmethodes zijn dan ook vereist. Bovendien moet het landbouwareaal drastisch worden uitgebreid. Zelfs met woestijnen.
De woestijnen zijn deels gevormd door de natuur, deels door mens en dier: massale bebouwing, overbegrazing, kaalslag door industrialisering en ontbossing. De grootste van China’s dertien woestijnen is de Gobi in het noorden. De droogste en onherbergzaamste is de Taklamakan in het westen. Extreem weer is er de regel. Reusachtige zandduinen worden voortdurend door stormen verplaatst. Taklamakan betekent: je komt er wel in, maar nooit meer eruit. Daarom liep de oude Zijderoute om de woestijn heen, in een noordelijke en een zuidelijke tak.
Het extreme woestijnweer kan zich duizenden kilometers verderop laten gelden. Berucht waren de striemende zandstormen in Beijing, die het daglicht verduisterden en alle verkeer tot stilstand brachten. Om die stormen te weren en te voorkomen dat nog meer bouwland zou veranderen in barre grond, worden aan de zuidrand van de woestijnen van west tot oost miljarden bomen en struiken geplant.
Deze ‘Groene Chinese Muur’ is nu voor drieduizend kilometer af. De aanleg heeft liefst 46 jaar geduurd. Een stuk sneller werken cyanobacteriën die zandkorrels aan elkaar ‘lijmen’, waardoor het water wordt vastgehouden. In een proefproject werd de woestijngrond in minder dan tien maanden vruchtbaar. In een ander project worden erosie en verwoestijning bestreden met dezelfde technologie die China al aan de andere kant van de maan heeft uitgeprobeerd. Nog even, en de woestijnen beginnen te bloeien.