Telecomfraude: de Chinese maffia gaat met haar tijd mee

Wereldwijd kloppen digitale zwendelaars hun slachtoffers miljarden euro’s uit hun zak. De daders werken echter als slaven voor de bazen van kleine en grote bendes. De grootste bendes zijn van Chinesen huize.

door JAN VAN DER PUTTEN

Op het ene gebied na het andere werpt de Volksrepubliek China zich op tot wereldleider. Ze gooit ook hoge ogen om houdster te worden van een dubieus record: als thuisland van de grootste telecomfraudeurs ter wereld. Deze bedrijfstak is volgens het drugs- en misdaadbureau van de VN goed voor bijna veertig miljard dollar per jaar. Honderdduizenden mensen zijn naar zwendelcentra gelokt en daar tot slaaf gemaakt. Ze hebben tot taak om hun slachtoffers geld uit de zak te kloppen. Vaak winnen ze het vertrouwen van hun slachtoffers door hen digitaal te versieren. Met de belofte van fabuleuze winsten smeren ze investeringen, cryptovaluta of deelname aan gokspelen aan.

De wereldwijde diefstal-op-afstand wordt gedomineerd door Chinese maffiafamilies. Vorig jaar kregen 78 duizend kleine en grote Chinese fraudeurs een proces aan hun broek, ruim de helft meer dan het jaar ervóór. Toch ging het om niet meer dan het topje van een almaar uitdijende ijsberg van scam-criminaliteit. De razendsnelle stijging van het aantal slachtoffers in China kwam de politie op veel kritiek te staan, omdat ze lang niet hard genoeg optrad tegen telecombandieten.

Grootschalige fraude-operaties van de Chinese bendes vinden vooral plaats in Zuidoost-Azië. Ze hebben grotelijks geprofiteerd van de uitschakeling in 2024 van de beruchte Myanmarese maffiabaas en krijgsheer Bai Suocheng, heer en meester van de aan China grenzende regio Kokang. Hij werd schatrijk door telecom-oplichting, drugs- en wapenhandel, prostitutie en het runnen van casino’s en goksites. Bai en zijn trawanten zijn verantwoordelijk voor de moord op zes Chinezen. Na hun uitlevering aan China zijn ze berecht. Deze maand viel het vonnis: voor Bai, zijn zoon en drie anderen de doodstraf, (levens)lange opsluiting voor zestien familieleden en medewerkers.

Begin dit jaar werd de Chinees Wang Xing, een tamelijk obscure acteur, naar Thailand gelokt met een aanbod voor een interessante filmrol. Bij aankomst in Bangkok werd hij door een Myanmarese bende ontvoerd. Hij kwam in het Apollo Park terecht, een scam-centrum in Myanmar vlak bij de Thaise grens. Misdaadsyndicaten hebben daar het rijk alleen. De verdwijning van de acteur was in China en Thailand groot nieuws. Hij bleek niet de enige Chinese acteur te zijn die met valse beloften naar Thailand was gelokt. Met de bevrijding van Wang uit het Apollo Park liep deze ontvoering goed af.

Om haar reputatie op te vijzelen begon de Chinese politie een massale campagne tegen telecomfraude. Deze zomer werden de resultaten bekend gemaakt. De cijfers waren duizelingwekkend, en wellicht opgeblazen: 1.7 miljoen gevallen van telecomfraude werden aangepakt, meer dan twaalf miljard scam-telefoongesprekken geblokkeerd, bijna elf miljard telefonische zwendelberichten onderschept, 360 duizend verdachten gearresteerd. In samenwerking met lokale collega’s sloeg de Chinese politie ook toe in fraudepaleizen in Zuidoost-Azië toe: ruim tweeduizend scam-huizen werden ontmanteld, tachtigduizend verdachten opgepakt, legioenen uit hun slavernij bevrijd.

Onder de arrestanten waren de leden van een hele Chinese familie, Ming genaamd, die aan online-scams kapitalen had verdiend. Kort geleden zijn elf leden van deze familie in China ter dood veroordeeld. Vijf bloedverwanten kregen een voorwaardelijke doodstraf – meestal komt deze neer op levenslang – terwijl twaalf anderen werden veroordeeld tot lange gevangenisstraffen. De familie Ming bestierde een aantal grote fraudecentra in dezelfde regio Kokang waar eerder de maffiapatriarch Bai Suocheng de dienst had uitgemaakt.

Uit politieonderzoek en de verhalen van Wang Xing en andere bevrijde slaven is meer bekend geworden over de werkwijze van de digitale grootfraudeurs. Hun personeel betrekken ze van mensenhandelaars, die hun slachtoffers ontvoeren of belangstellenden ronselen voor wat wordt voorgesteld als een uitstekend betaalde functie in de IT-sector in het buitenland. Voor deze prachtbaan gelden slechts twee vereisten: vaardigheid in het typen en kennis van het Engels. Zodra de nieuwbakken werknemers op de plaats van bestemming zijn aangekomen, wordt hun paspoort ingenomen, waarna ze een korte fraudecursus krijgen en vervolgens als scammer aan het werk worden gezet.

Het personeelsbestand van de familie Ming was zeer gemengd. Naast Chinezen waren er mensen van twintig andere nationaliteiten, samen zo’n honderdduizend mannen en vrouwen. In hun eigen taal of in het Engels moesten ze van zo veel mogelijk mensen zo veel mogelijk geld digitaal lospeuteren, onder permanent toezicht van hun Chinese bazen. Een van die ‘werknemers’ vertelde later dat hij een ‘klant’ zó enthousiast voor de aangeboden nep-investering had gekregen dat deze van plan was de sieraden van zijn vrouw te verkopen om zijn aankoop te financieren. ‘Ik vond dat verschrikkelijk,’ vertelde hij. “Doe dat niet,” wilde ik hem zeggen. Maar dat kon niet, want we werden constant afgeluisterd door onze bazen.’

De werkdag was eindeloos lang, rustdagen waren er niet. Voormalige cyberslaven vertelden dat ze per week minimaal vijfduizend dollar moesten binnenharken. Lukte dat niet, dan volgden er klappen of elektrische schokken. Of ze werden opgesloten in een duistere kamer zonder ramen. De gebouwen waarin ze hun werk deden, waren in de praktijk gevangenissen. Wie het waagde te ontsnappen, riskeerde de dood. Volgens de Chinese justitie heeft de familie Ming veertien moorden op haar geweten. Tien van de slachtoffers waren slaven die hadden geprobeerd te vluchten of die hun meesters niet hadden gehoorzaamd.

De Chinese maffiafamilies zijn een voortzetting van de triades, geheime genootschappen die oorspronkelijk de omverwerping van de Qing-dynastie, China’s laatste keizershuis, ten doel hadden. De stap van politiek geweld naar gangstergeweld bleek niet groot te zijn. Onder Mao werden de triades onderdrukt. Ze vluchtten naar Hongkong en zwermden later uit over de wereld, vooral naar landen waar grote Chinese gemeenschappen zijn. Nederland blijft voor de Chinese georganiseerde misdaad niet gespaard. Het operatiecentrum in Europa is Italië, het land waar de maffia werd geboren. De Chinese maffia in Italië heeft uitstekende banden met de camorra, de maffia van Napels.

Dat iedereen een smartphone heeft, is voor de ‘moderne’ triades een zegen gebleken. Repressie lijkt niet te helpen, want daarvoor is hun business te lucratief. Mocht de grond onder de voeten van de gangsters te heet worden, dan verplaatsen ze hun activiteiten gewoon. Dat verklaart dat de Chinese oplichtingsindustrie nu ook actief is in verschillende landen van Afrika en Latijns-Amerika. Want afstanden tellen in de digitale wereld niet. Ook niet voor criminelen.